Nie ma w Polsce prawnego obowiązku budowania domów pasywnych. Od 31 grudnia 2020 roku nowe budynki muszą spełniać wymagania standardu nZEB, czyli budynku o niemal zerowym zużyciu energii. To minimum określone w Warunkach Technicznych, ale nie jest ono równoznaczne z certyfikowanym standardem pasywnym.
Dom pasywny a nZEB – czym różnią się te standardy?
Dom pasywny jest dobrowolnym standardem budowlanym. Jego celem jest bardzo małe zapotrzebowanie na energię do ogrzewania, uzyskiwane dzięki wysokiej izolacyjności przegród, szczelności budynku, ograniczeniu mostków cieplnych, odpowiednim oknom oraz wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła. W standardzie Passive House przyjmuje się zwykle limit zapotrzebowania na energię do ogrzewania na poziomie 15 kWh/(m²·rok).
nZEB oznacza budynek o niemal zerowym zużyciu energii. W Polsce wymagania dla nowych budynków wynikają przede wszystkim z rozporządzenia w sprawie Warunków Technicznych, znanego jako WT 2021. Przepisy określają między innymi maksymalną wartość wskaźnika energii pierwotnej EP oraz wymagania dotyczące izolacyjności cieplnej przegród i stolarki.
| Standard | Status prawny | Zapotrzebowanie na energię |
|---|---|---|
| Dom pasywny | Dobrowolny | Zwykle maksymalnie 15 kWh/(m²·rok) na ogrzewanie |
| Dom nZEB | Wymagany dla nowych budynków spełniających aktualne przepisy | Wartość zależy od wskaźników określonych w WT 2021, w tym EP |
| Dom budowany według starszych wymagań | Dotyczy inwestycji objętych wcześniejszymi przepisami | Może mieć wyższe zapotrzebowanie niż budynek zgodny z WT 2021 |
Najważniejsza różnica polega więc na tym, że nZEB jest wymogiem prawnym, a standard pasywny – dodatkowym, dobrowolnym celem inwestora. Dom spełniający WT 2021 nie musi osiągać parametrów wymaganych do uzyskania certyfikatu pasywnego.
Co zmieniło się od 2021 roku?
Od 31 grudnia 2020 roku wymagania dotyczące nowych budynków zostały zaostrzone. Ich celem jest ograniczenie zużycia energii oraz strat ciepła. Przepisy nie nakazują jednak stosowania konkretnej technologii, takiej jak pompa ciepła, fotowoltaika czy rekuperacja. Ocenie podlega końcowy efekt energetyczny budynku oraz spełnienie określonych parametrów.
W praktyce WT 2021 odnoszą się między innymi do następujących obszarów:
- Wskaźnik EP – określa roczne zapotrzebowanie budynku na nieodnawialną energię pierwotną. Dopuszczalna wartość zależy od rodzaju budynku i jego instalacji.
- Izolacyjność cieplna przegród – ściany, dachy, podłogi, okna i drzwi muszą osiągać określone współczynniki przenikania ciepła.
- Ograniczenie strat ciepła – projekt i wykonanie powinny ograniczać mostki cieplne oraz niekontrolowaną infiltrację powietrza.
- Wentylacja – budynek musi zapewniać wymaganą wymianę powietrza, ale przepisy nie nakładają ogólnego obowiązku montażu wentylacji mechanicznej z rekuperacją.
Wymagania mogą być spełnione przy użyciu różnych rozwiązań projektowych i instalacyjnych. O tym, czy konkretny projekt jest zgodny z przepisami, decyduje jego charakterystyka energetyczna oraz zastosowane rozwiązania, a nie samo określenie „pasywny” w nazwie projektu.
Czy warto budować dom pasywny, skoro nie jest obowiązkowy?
Budowa domu pasywnego może ograniczyć przyszłe zapotrzebowanie na energię i poprawić komfort cieplny, ale zwykle wymaga większej dokładności projektowej i wykonawczej. Znaczenie mają między innymi ciągłość izolacji, szczelność przegród, jakość stolarki oraz prawidłowe wykonanie wentylacji. Wyższy koszt początkowy nie jest jednak wymogiem prawnym, lecz decyzją inwestora dotyczącą parametrów i sposobu użytkowania budynku.
Jeśli zależy Ci przede wszystkim na zgodności z prawem, wystarczy projekt spełniający aktualne wymagania WT 2021. Jeśli celem są bardzo niskie rachunki za ogrzewanie, wysoki komfort i ograniczenie zużycia energii, możesz wybrać standard pasywny i zweryfikować projekt pod kątem jego rzeczywistych kryteriów.
Dom pasywny buduje się z wyboru, nie z nakazu. Obowiązkowym punktem odniesienia dla nowych budynków w Polsce jest standard nZEB wynikający z WT 2021, który jest mniej rygorystyczny niż certyfikowany standard pasywny.
