„Loco” w budownictwie i handlu oznacza, że sprzedawca udostępnia towar w ustalonym miejscu, a kupujący organizuje jego odbiór i transport. Od momentu wydania towaru kupujący ponosi koszty przewozu oraz ryzyko uszkodzenia lub utraty ładunku.
Co oznacza „loco” w budowie?
Termin loco pochodzi od łacińskiego locus, czyli „miejsce”. W transakcjach dotyczących materiałów budowlanych określa punkt, w którym kończą się obowiązki sprzedającego, a zaczynają obowiązki kupującego. Najczęściej spotyka się zapis „loco magazyn dostawcy” albo „loco zakład producenta”.
W praktyce sprzedawca przygotowuje towar do odbioru w uzgodnionym miejscu. Kupujący musi natomiast zorganizować przewóz materiałów na budowę lub do własnego magazynu. Od chwili wydania towaru przejmuje też ryzyko związane z jego transportem, chyba że umowa wyraźnie ustala inne zasady.
Loco a franco – kto płaci za transport?
Formuły loco i franco służą do określenia tak zwanej gestii transportowej, czyli wskazania strony odpowiedzialnej za organizację i finansowanie przewozu. Ich znaczenie może zostać doprecyzowane w umowie, dlatego sam termin powinien być odczytywany razem z określeniem miejsca odbioru lub dostawy.
| Cecha | Loco | Franco |
|---|---|---|
| Koszty transportu | Ponosi je kupujący. | Ponosi je sprzedający, zwykle uwzględniając je w cenie lub warunkach dostawy. |
| Ryzyko w transporcie | Przechodzi na kupującego w uzgodnionym punkcie wydania. | Pozostaje po stronie sprzedającego do ustalonego miejsca dostawy. |
| Organizacja załadunku | Zasadniczo należy do kupującego, jeśli strony nie ustaliły inaczej. | Zwykle organizuje ją sprzedający w ramach dostawy. |
Różnica ma znaczenie przy planowaniu budżetu inwestycji. Cena materiału w formule loco może wyglądać korzystniej, ale kupujący musi doliczyć przewóz, ewentualny załadunek, ubezpieczenie oraz koszty organizacyjne. W formule franco sprzedający zapewnia dostawę do wskazanego miejsca, ale koszt transportu jest zwykle uwzględniony w rozliczeniu.
Trzeba też rozdzielić koszt transportu od ryzyka transportowego. To, że jedna strona organizuje przewóz, nie zawsze oznacza automatycznie, że ponosi ryzyko aż do miejsca docelowego. Dlatego w umowie należy określić moment wydania, zakres załadunku i chwilę przejścia odpowiedzialności za towar.
Jakie obowiązki ma kupujący przy formule loco?
Przy zakupie materiałów budowlanych na warunkach loco kupujący powinien wcześniej zaplanować kilka czynności:
- Organizacja transportu – wybór przewoźnika, pojazdu i terminu odbioru należy do kupującego.
- Załadunek – trzeba ustalić, kto zapewnia sprzęt i pracowników oraz ponosi odpowiedzialność za załadunek.
- Ubezpieczenie towaru – po przejęciu ryzyka kupujący może potrzebować ubezpieczenia ładunku na czas przewozu.
- Formalności odbiorcze – kupujący powinien zapewnić możliwość przyjęcia materiałów i sprawdzić ich stan przy odbiorze.
Typowym błędem jest założenie, że sprzedawca automatycznie załaduje towar na samochód kupującego. Taka usługa może być dostępna, ale jej zakres, cena i odpowiedzialność za ewentualne uszkodzenia powinny wynikać z ustaleń stron. Formuła loco daje kupującemu większą kontrolę nad wyborem przewoźnika, lecz wymaga własnych zasobów logistycznych albo współpracy ze spedytorem.
Loco a EXW w regułach Incoterms
Loco jest tradycyjnym określeniem używanym głównie w krajowym obrocie handlowym. W transakcjach międzynarodowych zbliżoną, formalnie opisaną regułą jest EXW (Ex Works), należąca do reguł Incoterms. Zakłada ona szeroki zakres obowiązków kupującego, w tym organizację odbioru i transportu od miejsca wskazanego przez sprzedawcę.
Nie należy jednak traktować tych terminów jako całkowicie zamiennych bez sprawdzenia umowy. EXW ma określone zasady w ramach Incoterms, natomiast „loco” może być stosowane potocznie i wymaga doprecyzowania miejsca wydania, załadunku oraz momentu przejścia ryzyka.
Najprościej mówiąc, zapis „loco magazyn dostawcy” oznacza, że po towar przyjeżdża kupujący i to on organizuje dalszą drogę. Przed podpisaniem zamówienia trzeba więc sprawdzić, kto zapewnia samochód, kto ładuje materiały i od którego momentu ewentualne uszkodzenie obciąża kupującego.
