Nie. W 2025 i 2026 roku nie ma ogólnej ulgi w PIT, która pozwalałaby odliczyć koszty budowy nowego domu, takie jak materiały, robocizna, projekt czy instalacje. Dawna ulga budowlana oraz zwrot VAT za materiały budowlane nie są dostępne dla nowych inwestycji. Wyjątkiem mogą być szczególne ulgi działające na zasadzie praw nabytych albo wydatki związane z późniejszą termomodernizacją już użytkowanego budynku.
Jakie ulgi mogą dotyczyć domu?
Sam fakt budowy domu nie daje prawa do bieżącego odliczenia poniesionych wydatków. W określonych sytuacjach zastosowanie mogą mieć jednak inne preferencje podatkowe:
| Nazwa ulgi | Kto może skorzystać | Zakres |
|---|---|---|
| Ulga termomodernizacyjna | Właściciel lub współwłaściciel istniejącego domu jednorodzinnego | Wydatki poprawiające efektywność energetyczną budynku, do limitu 53 000 zł na podatnika |
| Ulga odsetkowa | Osoby, które nabyły prawo do ulgi przy kredycie z lat 2002–2006 | Odsetki od kredytu mieszkaniowego, zgodnie z zasadą praw nabytych, nie dłużej niż do końca 2027 roku |
| Ulga mieszkaniowa | Osoby sprzedające nieruchomość i przeznaczające przychód na własne cele mieszkaniowe | Zwolnienie z podatku od dochodu ze sprzedaży w zakresie wydatków spełniających warunki ustawowe |
Ulga termomodernizacyjna a budowa domu
Ulga termomodernizacyjna dotyczy budynku już oddanego do użytkowania. Mogą z niej korzystać właściciele lub współwłaściciele domów jednorodzinnych, którzy ponoszą wydatki na zmniejszenie zapotrzebowania na energię lub poprawę sprawności systemu ogrzewania.
Odliczenie obejmuje wyłącznie wydatki wymienione w przepisach, związane między innymi z ociepleniem przegród budowlanych, wymianą okien i drzwi zewnętrznych, instalacją określonych źródeł ciepła oraz fotowoltaiką. Łączny limit wynosi 53 000 zł na podatnika. Niewykorzystaną część odliczenia można rozliczać w kolejnych latach, w granicach przewidzianych przez przepisy.
Podstawą odliczenia jest faktura wystawiona przez podatnika VAT, z wyjątkiem sytuacji, w których przepisy dopuszczają dokument równoważny. Wydatku nie można odliczyć w części sfinansowanej dotacją ani zaliczonej do kosztów uzyskania przychodu.
W ramach tej ulgi można rozważać wydatki takie jak:
- materiały i usługi związane z ociepleniem ścian, dachu, stropów lub fundamentów
- wymiana okien i drzwi zewnętrznych na rozwiązania o lepszych parametrach cieplnych
- zakup i montaż kwalifikowanego źródła ciepła oraz instalacji grzewczej
- zakup i montaż instalacji fotowoltaicznej lub innych elementów objętych wykazem wydatków
Nie można zastosować ulgi termomodernizacyjnej do wydatków poniesionych podczas budowy domu przed jego oddaniem do użytkowania. Oznacza to, że pompa ciepła, ocieplenie czy instalacja fotowoltaiczna zamontowane w ramach wznoszenia nowego budynku nie stają się automatycznie podstawą odliczenia. Są częścią kosztu inwestycji, a nie kosztem termomodernizacji istniejącego domu.
Ulga odsetkowa – tylko prawa nabyte
Ulga odsetkowa jest rozwiązaniem historycznym. Mogą z niej korzystać podatnicy, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy w okresie wskazanym w przepisach, zasadniczo w latach 2002–2006, i wcześniej nabyli prawo do odliczenia. Obejmuje ona faktycznie zapłacone odsetki od kredytu przeznaczonego na cele mieszkaniowe, a w określonych przypadkach także od kredytu refinansowego.
Nie można rozpocząć korzystania z tej ulgi przy nowym kredycie zaciągniętym obecnie. Jest ona kontynuowana wyłącznie na zasadzie praw nabytych i nie może być rozliczana dłużej niż do końca 2027 roku. Warunki zależą między innymi od umowy kredytowej oraz wcześniejszego korzystania z innych ulg mieszkaniowych.
Ulga mieszkaniowa przy sprzedaży nieruchomości
Ulga mieszkaniowa nie jest odliczeniem kosztów budowy od bieżącego PIT. Może natomiast pozwolić na zwolnienie z podatku od dochodu ze sprzedaży nieruchomości, jeżeli środki ze sprzedaży zostaną przeznaczone na własne cele mieszkaniowe w ustawowym terminie.
W określonych przypadkach do takich wydatków zalicza się budowę domu, zakup działki, spłatę kredytu mieszkaniowego lub remont. Konieczne jest wykazanie związku wydatku z własnymi potrzebami mieszkaniowymi oraz zachowanie dokumentów potwierdzających poniesione koszty. Przy wątpliwościach dotyczących konkretnego wydatku, zwłaszcza wykończenia lub wyposażenia, warto uzyskać indywidualną poradę podatkową.
Jak rozliczyć dostępną ulgę w PIT?
Rozliczenie zależy od rodzaju preferencji i formularza, na którym podatnik składa zeznanie. Zwykle przebiega w następującej kolejności:
- Ustal, czy wydatek dotyczy istniejącego budynku, starego kredytu albo wydatkowania przychodu ze sprzedaży nieruchomości.
- Sprawdź, czy wydatek znajduje się w katalogu ustawowym i czy nie został sfinansowany z innego źródła.
- Zbierz faktury, zaświadczenia bankowe oraz dokumenty potwierdzające własność lub współwłasność nieruchomości.
- Wykaz odliczenie w odpowiednim zeznaniu, takim jak PIT-36, PIT-37 albo PIT-28, i dołącz wymagany załącznik PIT/D.
- Przechowuj dokumentację przez okres wymagany przepisami, aby móc przedstawić ją podczas ewentualnej weryfikacji.
Faktur zwykle nie dołącza się do zeznania. Trzeba jednak zachować je na wypadek wezwania przez urząd skarbowy. W przypadku ulgi odsetkowej potrzebne jest także zaświadczenie z banku o wysokości zapłaconych odsetek. Samo posiadanie faktury nie wystarcza, jeśli wydatek nie spełnia warunków konkretnej ulgi.
Dla osób budujących nowy dom alternatywą dla odliczenia w PIT mogą być programy dotacyjne, takie jak Moje Ciepło, o ile inwestycja i urządzenie spełniają warunki naboru. Dotacja jest odrębnym instrumentem od ulgi podatkowej, dlatego sposób jej rozliczenia trzeba sprawdzić w regulaminie programu.
W praktyce koszt projektu, materiałów i robocizny przy budowie własnego domu nie podlega obecnie bezpośredniemu odliczeniu w PIT. Należy jednak zachować dokumenty dotyczące inwestycji, ponieważ mogą mieć znaczenie przy późniejszej sprzedaży nieruchomości i ustalaniu kosztów uzyskania przychodu.
Przepisy podatkowe mogą się zmieniać, a zastosowanie ulgi zależy od indywidualnych okoliczności. W sprawach dotyczących praw nabytych, sprzedaży nieruchomości lub rozliczenia dotacji warto skonsultować dokumenty z doradcą podatkowym.
